Toolkit

Om de implementatie van Lekker fit! nog makkelijker en leuker te maken is deze digitale implementatie-toolkit ontwikkeld. In de toolkit vindt u documenten voor gemeentelijke- of lokale gezondheidsorganisaties en voor leerkrachten.

De toolkit is ontwikkeld naar aanleiding van vragen uit de praktijk van: gebruikers, ervaringsdeskundigen en experts, en gemaakt met behulp van de kennis en ervaring van de gemeente en de GGD Rotterdam.

Nieuwe tips en ervaringen met Lekker fit! zullen in de toolkit verwerkt worden. Heeft u tips en aanvullingen, laat het ons weten via lekkerfit@heartjump.nl.

Wat biedt de Toolkit?
Voor gemeenten en lokale gezondheidsorganisaties:

 

Voor scholen:
Vraagbaak!
Stel uw vraag over (het implementeren van) Lekker fit!. Heeft u tips nodig of wilt u ons juist een tip geven, kunt u op de volgende manieren bij ons terecht:
  • Op onze website vindt u op verschillende plekken de mogelijkheid om vragen te stellen of te reageren via e-mail. Ons algemene e-mailadres is: lekkerfit@heartjump.nl
  • Aan de schooldiëtist kunt u uw vragen stellen over voeding en bewegen in relatie tot kinderen en krijgt u online antwoord van een schooldiëtist. Meer informatie hierover vindt u bij Gezonderwijs.
  • U kunt bellen naar de informatielijn van de Jump en de Nederlandse Hartstichting, tel: 0900-3000300.
Bijeenkomst Lekker fit! – Centraal aangepakt

Om alle betrokken en geïnteresseerde instanties en onderwijsinstellingen effectief te informeren, en daarmee de implementatie van Lekker fit! in goede banen te leiden, is door Lekker fit! een kant en klare presentatie ontwikkeld. De presentatie bestaat uit slides met daarbij een verklarende tekst. De ervaring leert dat voor dit thema een samenwerking tussen verschillende organisaties in uw gemeente een grote meerwaarde heeft. Informeren en afstemmen zijn namelijk van groot belang.

Het thema jeugd en gezondheid staat in eerste instantie centraal op school, maar zal een groter effect hebben wanneer andere programma’s daarop aansluiten. Het zou mooi zijn als ook in de (wijk)omgeving hierop aangesloten wordt. Organisaties die werkzaam zijn op school en organisaties vanuit de wijk kunnen aansluiten op het thema jeugd en gezondheid. Denk bijvoorbeeld aan de GGD, sportverenigingen, naschoolse opvang, maatschappelijk werk en buurtorganisaties. Een samenwerking is geen vereiste, maar is zeker iets om te overwegen.

Behalve preventie kan er ook gedacht worden aan een koppeling met follow-up programma’s. Bijvoorbeeld wanneer er overgewicht (of ondergewicht) gesignaleerd wordt bij de fittest, kan professionele hulpverlening in gang gezet worden.

Bijeenkomst Lekker fit!- centraal aangepakt: toelichting bij de presentatie
Klik op de koffer om de presentatieslides te downloaden.

     

Plan van Aanpak
Ter ondersteuning van het organiseren van Lekker fit! en het opstellen van uw plan bieden we u een Sjabloon Plan van Aanpak, een Activiteitenlijst en een Begroting voor de aanschaf van de materialen.

                     


         

Brief aan scholen

Om scholen te informeren over Lekker fit! kunt u hen een brief toesturen. Onderaan de pagina vindt u een voorbeeldtekst. De brief kunt u geheel inrichten naar de situatie bij u in de gemeente of regio. Het is overigens aan te raden om niet alleen een brief te sturen. U kunt bijvoorbeeld ook telefonisch contact opnemen, een afspraak maken om langs te komen op school, een Bijeenkomst Leerkrachtenteam organiseren of op een regulier overleg het onderwerp aan de orde stellen.

Mogelijke onderwerpen die aan bod kunnen komen in een brief gericht aan scholen:

  • Probleem gezondheid en overgewicht bij kinderen in de gemeente
  • Verwijzen naar eventueel eerder contact met de scholen (bijvoorbeeld vanuit de gemeente, de GGD of de Sportfederatie)
  • Verwijzen naar Jump, het jeugdfonds van de Nederlandse Hartstichting en Wolters-Noordhoff, mogelijk heeft de school al eerder gehoord over de methode Lekker fit!
  • De website www.lekkerfitopschool.nl kort toelichten
  • De voordelen van Lekker fit!
  • Uitleg van de methode Lekker fit!en hoe deze is opgebouwd
  • Voorbeelden noemen
  • Verwijzen naar de mogelijkheid om een ouderbijeenkomst te organiseren
  • Een informatiebijeenkomst organiseren voor leerkrachten of schooldirecties en hen daarvoor uitnodigen
  • Vermelding van een contactpersoon voor de scholen: waar kunnen leerkrachten terecht met vragen?
  • Uitleg over de ontstaansgeschiedenis van het initiatief

Bedenk van te voren wat u met het contact met de school wilt bereiken:

  • Het enthousiasmeren van leerkrachten voor dit thema zal een belangrijk onderdeel zijn. Zij zullen aan de slag gaan met Lekker fit!. En wanneer zij enthousiast zijn zullen ze er met meer plezier en inzet mee aan de slag gaan.
  • Wanneer leerkrachten nog niet eerder van Lekker fit! hebben gehoord dan zal een overtuigende toelichting belangrijk zijn.
  • Is de brief gericht aan alle leerkrachten, aan de directie of aan vakleerkrachten? Voor elk van hen zijn andere argumenten doorslaggevend.
  • Om iemand te betrekken en enthousiasmeren is alleen een brief waarschijnlijk onvoldoende. U kunt bijvoorbeeld ook eens bellen of langs gaan om het een en ander toe te lichten, voorbeelden te geven en vragen te beantwoorden.
  • Klik op de koffer om een voorbeeldbrief en de tips te downloaden in word. 

Checklist

Wilt u als gemeente, GGD of andere organisatie Lekker fit! implementeren? Andere organisaties gingen u voor.

Een checklist met tips en suggesties om aan te denken bij de implementatie:

  • Maak een plan van aanpak
  • Betrek zowel GGD, gemeente(afdelingen) als Sportfederatie erbij en maak duidelijke afspraken
  • Zet alle argumenten voor Lekker fit! op een rij, zodat u goed aan kunt geven waarom u van start wilt gaan met Lekker fit!
  • Maak een factsheet waarop de situatie in jullie gemeente of regio zichtbaar is. De GGD voert regelmatig onderzoek uit naar de trends van overgewicht, beweeg- en voedingspatroon van kinderen (www.monitorgezondheid.nl, www.rivm.nl). Grafieken en figuren die dit weergeven kunnen heel verhelderend zijn
  • Inventariseer subsidiemogelijkheden bij gemeente, provincie en overheid. Ook sponsoring via bijvoorbeeld een gezondheidsverzekeraar is een mogelijkheid
  • Begin Lekker fit! met een officiële aftrap zodat iedereen er aandacht voor heeft
  • Koppel activiteiten aan Lekker fit! zoals een ontbijt met de klas, sportactiviteit of een spel 
  • Ga in gesprek met leerkrachten 
  • Definieer uw activiteiten op activiteitenlijst
  • Bouw een feedback moment in
  • Nog meer tips 
Ambassadeursbijeenkomst

Om ambassadeurs van Lekker fit! verder te ondersteunen bij hun werkzaamheden worden er speciale trainingen voor ambassadeurs georganiseerd. In de training van drie uur wordt stil gestaan bij de werkzaamheden van de ambassadeur (zie beschrijving folder ambassadeur hieronder) en wordt de ambassadeur op praktische wijze geschoold om Lekker fit! te vertegenwoordigen, begeleiden en op te komen voor de inhoud van het programma.

Eén van de doelen is om te leren van positieve ervaringen van anderen. Door middel van interactieve werkvormen komen aspecten als: het betrekken van verschillende partijen, het enthousiast maken van leerkrachten en de uitrol bij u in buurt aan bod. Bij de training hoort een korte opdracht die een week voor de training dient te worden ingeleverd.

Heeft u belangstelling voor een ambassadeursbijeenkomst? Meldt u dan aan via lekkerfit@heartjump.nl. Meer informatie over de inhoud en aanvragen voor een training bij u via holtman@sportscan.nl.

>Agenda ambassadeursbijeenkomsten

Folder ambassadeur

Wanneer u meerdere scholen wilt ondersteunen bij het introduceren van Lekker fit! bieden we de mogelijkheid om u als ambassadeur aan te melden. Ambassadeurs houden zich o.a. bezig met ambtelijke afstemming, bijeenkomsten voor het onderwijs, contacten met scholen, sportaanbieders, ouders, GGD en andere organisaties. Maar belangrijker misschien nog wel mensen enthousiasmeren en het thema uitdragen. Lekker fit! ambassadeurs kunnen beschikken over een handige Toolkit-tas en ondersteuning van het projectteam. Benieuwd naar ambassadeurs bij u in de regio? Bezoek een van de Lekker fit! bijeenkomsten.

Lees meer in de Ambassadeursfolder

Interesse? Stel uw vraag of meld u aan op lekkerfit@heartjump.nl 

Vragenlijsten voor evaluatie (onder constructie)

Om het Lekker fit!-programma te monitoren en te evalueren, hebben we vragenlijsten ontwikkeld voor 3 doelgroepen. Een nulmeting houdt u voor invoering van de lesmethode. En een nameting nadat de lessen van een leerjaar zijn afgerond.

I   Vragenlijst voor leerkrachten (schoolscan): nulmeting (T0) en nameting (T1)
II  Vragenlijst voor de gemeente (gemeentescan): nulmeting en nameting (T1)
III Vragenlijst voor leerlingen van de bovenbouw (nulmeting) en nameting (T1)
IV   Brief voor ouders

I Schoolscan
De vragenlijst voor leerkrachten (nulmeting van de schoolscan) zoemt in op de verwachtingen en ervaringen van leerkrachten. Een vragenlijst om bij de start te gebruiken (nulmeting) en 1 na afloop (nameting).

Hierbij komen ook het schoolgezondheidsbeleid en de ondersteuning die de gemeente, GGD of sportservice biedt aan de orde. 

Met deze meting kunt u iets zeggen over het proces. Door jaarlijks te evalueren houdt u het werken met Lekker fit! op de school in het oog.

II Gemeentescan
De vragenlijst voor gemeenten brengt de situatie en beleidsmatige verankering van de thema's voeding, bewegen en gezonde keuzes in kaart. De lijst bestaat uit 18 vragen.

> Gemeentescan (nulmeting)

III Leerlingen bovenbouw
Nulmeting voor leerlingen van groep 5 t/m 8. Bestaat uit de thema's:

  • sportdeelname
  • Nederlandse norm gezond bewegen (NNGB)
  • Norm Gezonde Voeding
  • enkele kennisvragen

De lijst bestaat uit 36 vragen.

De T1-meting voor leerlingen van groep 5 t/m 8 bestaat uit vragen die zijn afgeleid uit de nulmeting. Ze zijn aangevuld met ervaringsvragen. Deze lijst vult u aan het einde van het schooljaar in, nadat u de Lekker fit!-lessen heeft afgerond.

Met de leerlingenevaluatie brengt u in beeld:

  • wat kinderen weten over het belang van bewegen, gezonde voeding, de schijf van vijf en de energiebalans
  • of kinderen zich bewuster zijn geworden van hun leefstijl en van de invloed die ze hier zelf op kunnen hebben
  • of kinderen ook anders eten of bewegen, of dat ze dit van plan zijn
  • Om een goed beeld te krijgen van de sportdeelname van leerlingen, moet tussen de nul- en de nameting de maand september of januari zitten. Dit in verband met het aanmelden bij sportverenigingen per sportseizoen.  

Vragenlijst uitdelen aan school/leerlingen:

  • kondig het onderzoek tijdig schriftelijk aan op de scholen; pas zowel de nulmeting als de meting aan het eind van het schooljaar in de jaarplanning in
  • kopieer de vragenlijst in voldoende aantallen, niet de vellen aan elkaar of maak een boekje (gevouwen A3), maak stapeltjes per groep en per school
  • laat de groepsleerkracht de vragenlijsten uitdelen en vraag klassikaal 15 minuten tijd om de vragen in te vullen
  • geef aan dat het niet om een proefwerk of test gaat, en dat de leerlingen eerlijke antwoorden moeten geven
  • de groepsleerkracht verzamelt de lijsten, doet ze in de retourenvelop en stuurt ze terug naar de gemeente of rechtstreeks naar het onderzoeksbureau

IV Ouders
De metingen op school hebben begeleiding nodig van de gemeente of de GGD. Denk bijvoorbeeld aan:

  • belang van een evaluatie toelichten
  • meting organiseren
  • ouders informeren

Benchmarking
De vragenlijsten bieden mogelijkheden tot benchmarking. Daardoor kunt u resultaten per schooljaar en tussen gemeenten vergelijken. Deel daarom uw resultaten lekkerfit@heartjump.nl

Hulp bij invullen vragenlijsten
U kunt de lijsten online invullen. Neem voor online onderzoeksmogelijkheden contact op met Sportscan. Het voordeel van online invullen is dat gemeenten, GGD'en en sportservices de gegevens automatisch kunnen verwerken.

Hier zijn kosten aan verbonden.
> Lees meer over uitbesteden van het onderzoek


Sjabloon Nieuwsbrief

Lekker fit! wordt in elke plaats op een eigen manier uitgevoerd. Leuke nieuwtjes en informatie over de lokale versie kunt u in een eigen nieuwsbrief plaatsen. Daarmee kunt u bijvoorbeeld andere organisaties, leerkrachten en ouders informeren. 

Tips voor uw eigen 'Lekker fit! in...Nieuwsbrief':

  • Verstuur de Nieuwsbrief per post en/of per email 3 keer per jaar.
  • Verzamel nieuwtjes, bijvoorbeeld over de eerste les Lekker fit!.
  • Maak een paar rubrieken, zoals: Een tip, in het thema gezonde keuzes maken. Suggesties, ter aanvulling van de lesmethode. Interview, met een leerling, ouder, GGD-er. Informatie en Contact, over wanneer welke scholen starten, wat doet de gemeente, GGD of Sportservice.
  • Gebruik info van www.lekkerfitopschool.nl.
  • Plaats het sjabloon in uw Word standaard sjablonen. De bekendste is Normal.dot, die standaard wordt geladen als u een nieuw leeg document opent. Plaats het sjabloon van Lekker fit in de map sjablonen (C:\Documents and Settings\Uw gebruikersnaam\Application Data\Microsoft\Sjablonen). Als u via Bestand/Nieuw een nieuwe pagina aanroept, kunt u het Lekker Fit sjabloon selecteren.

 

De (landelijke) Nieuwsbrief Lekker fit!

Lekker fit! nieuwsberichten

 

Lekker fit! voor leerlingen met islamitische achtergrond

Wilt u op een school met relatief veel islamitisch opgevoede leerlingen Lekker fit! aanbieden? Maak dan gebruik van de tips en aanbevelingen.

Deze zijn samengesteld naar aanleiding van een onderzoek op 2 scholen die zijn aangesloten bij de islamitische schoolbesturenorganisatie (ISBO).

>> tips bij ondersteuning school met islamitische leerlingen (pdf, 65 Kb opent in nieuw scherm)
>> samenvatting onderzoek ISBO-pilot (pdf, 244 Kb, opent in nieuw scherm)

Evaluatie- en aanbevelingsrapporten lokale en landelijke implementatie Lekker fit!

Een overzicht van rapporten over de implementatie (landelijk en lokaal) van de lesmethode 'Lekker fit!'. U leest een korte samenvatting met daarin:

  • een situatieschets
  • het onderzoek
  • de conclusies
  • aanbevelingen
  • een duidelijke bronvermelding

Op het Nederlands congres Volksgezondheid heeft de Hartstichting een overzicht gegeven van ervaringen bij de implementatie van Lekker fit!.

>> lees de samenvatting 'Integrale implementatie in het basisonderwijs: aanbevelingen uit de praktijk van Lekker fit!'
>> bekijk de presentatie

Heeft u ook een onderzoeksrapport voor het overzicht? Laat het ons weten via lekkerfit@heartjump.nl.

>> evaluatierapporten Lekker fit!

Bijeenkomst Lekker fit! – Leerkrachtenteam

Om alle leerkrachten effectief te informeren en daarmee de implementatie van Lekker fit! in goede banen te leiden, is door Lekker fit! een kant en klare presentatie ontwikkeld. De presentatie bestaat uit slides met daarbij een verklarende tekst. Hieronder vindt u de presentatie en de toelichting bij het geven ervan.

Bijeenkomst Lekker fit!- Leerkrachtenteam: toelichting bij de presentatie
       
Lekker fit! mededelingenposter
De Lekker fit! mededelingenposter kunt u op school gebruiken voor het aankondigen van bijvoorbeeld:
  • De eerste Lekker fit! les
  • De ouderbijeenkomst over voeding, bewegen en gezonde keuzes
  • De fittest
  • Een sportclinic
  • Een ontbijt met de klas
  • ...
Daarnaast kunnen praktische mededelingen in de klas via de poster gedaan worden, bijvoorbeeld over: 
  • De thuiswerkopdracht
  • Iets dat de leerlingen mee moeten nemen
  • Iets anders…

Verder is de poster te gebruiken voor eigen initiatieven, bijvoorbeeld om dagelijks een ‘lekkerfitweetje van de dag’ op te zetten. Op het schoolbord kunt u Lekker fit! mededelingen een speciaal Lekker fit! symbool geven. Zo zijn de mededelingen goed te herkennen.

Hieronder vindt u de poster in twee formaten (A3 / A4).


 

Leerkrachteninformatiesheet

Met de Leerkrachteninformatiesheet kunt u leerkrachten informeren over Lekker fit!, overtuigen van het gebruikersgemak, het nut en de mogelijkheden van de lesmethode Lekker fit!

Bij Lekker fit! Rotterdam was er bij verschillende leerkrachten en de schoolcoördinator vraag naar een informatiesheet met daarop aandachtspunten en tips. Op deze praktische sheet staan veel voorbeelden uit de praktijk. Klik op de koffer om de Informatiesheet te openen.


Checklist voor scholen

De lesmethode Lekker fit! kent u, maar hoe wordt Lekker fit! nu een succes op uw school? Andere scholen gingen u voor. Hieronder een checklist met tips om de start met Lekker fit! makkelijker en leuker te maken.

  • Begin Lekker fit! met een echte aftrap zodat iedereen er aandacht voor heeft
  • Koppel activiteiten aan Lekker fit! zoals een gezamenlijk ontbijt, sportactiviteit, een spel in de klas (voor inspiratie: zie deze website of www.gezonderwijs.nl)
  • Betrek ouders erbij
  • Organiseer een ouderbijeenkomst
  • Versier de school in het thema
  • Wijs één contactpersoon aan op school
  • Maak een planning met het team
  • Informeer bij uw GGD/gemeente/Sportorganisatie/wijkorganisatie hoe zij Lekker fit! kunnen aanvullen
  • Organiseer een leerkrachtenteambijeenkomst
  • Bespreek het thema op een leerkrachtenteambijeenkomst om de aandacht vast te houden na de introductie
  • Maak een globale planning wanneer welke lessen gegeven worden
Lekker fit! Ouderflyer

Jump, het jeugdfonds van de Nederlandse Hartstichting, kan op uw verzoek een oudervoorlichtingsbijeenkomst over gezonde voeding, bewegen en het maken van gezonde keuzes verzorgen. Aan leerkrachten kunt u een flyer met aanmeldingsformulier meegeven.

Om de ouders te informeren over het thema en over de lesmethode Lekker fit! op uw school is voor de ouders een Ouderflyer ontwikkeld. Bij een ouderbijeenkomst krijgen de ouders de flyer mee naar huis. U kunt de flyer en een informatiesheet met tips downloaden. De mededelingenposters kunt u bijvoorbeeld gebruiken voor de aankondiging.